طراحی و تولید محتوا و بسته‌های تربیت و یادگیری ترکیبی

هزاره سوم به عنوان عصر دانایی و انفجار اطلاعات شناخته می­شود. آموزش و پرورش که در دوره­‌های طولانی گذشته عمده فعالیت خود را به انتقال اطلاعات و افزایش محفوظات فراگیران اختصاص داده بود، در این دوران رسالت عظیم­‌تری را احساس می­کند و آن پاسخ به این پرسش اساسی است که آیا شیوه‌­های رایج و متداول آموزشی پاسخگوی نیازهای فراگیران در آغاز قرن جدید می­باشند؟ و اگر نه چه تحولاتی مورد نیاز است تا بتوان نظام آموزش و پرورش را به عنوان یک نظام کارآمد تلقی نمود؟

امروزه به کارگیری تکنولوژی آموزش و بهره‌­گیری از فناوری‌­های اطلاعاتی و ارتباطی در سطح مدارس باعث شده تا علاقه و انگیزه دانش­آموزان به یادگیری بیشتر شده و مشارکت آنان در فرایند یادگیری افزایش یابد. با فناوری های یادگیری الکترونیکی دانش‌آموزان می­توانند فرایند یادگیری را در هر زمان و مکان که مناسب باشد به انجام برسانند. همچنین این نوع یادگیری، خودجوش و انعطاف­‌پذیر می­باشد که باعث صرفه‌­جویی در زمان، هزینه و سایر منابع می­گردد.

با وجود اینکه مزایای یادگیری الکترونیکی بیشتر از معایب آن است، اما باز هم اینگونه آموزش‌­ها نمی­توانند بطور مطلق جایگزین آموزش‌­های سنتی شوند. چرا که آموزش­‌های سنتی نیز دارای مزایای خاصی از قبیل وجود مربی فیزیکی برای فراگیری محتوا، تشویق در جهت یادگیری به طور مستقیم، برقراری ارتباط بین تجارب گذشته و حال فراگیران و دریافت بازخورد از آنان می­باشد. به هر حال از آن جا که هر دو گونه آموزش مزایا و معایب خاص خود را دارند، بسیاری از متخصصان آموزش سعی می­کنند تا روش­‌های مختلف را با هم ترکیب کنند، چرا که آنها معتقدند یادگیری ترکیبی یک رویکرد امیدبخش برای حل  این مشکلات می­باشد.

یادگیری ترکیبی در واقع نوعی همگرایی بین رویکرد آموزش مجازی و یادگیری چهره به چهره است که به عنوان یک پارادایم جدید در آموزش مدرن مورد توجه قرار گرفته است.

این رویکرد به دلیل ارائه فرصت‌­های مختلف به منظور یادگیری، موجب می­شود که در کنار افزایش جذابیت آموزش، به تفاوت‌­های فردی فراگیران نیز به طور مناسبی توجه شود، زیرا همه افراد به یک شیوه یاد نمی­گیرند و به همین دلیل استفاده از روش­‌های مختلف برای آموزش ضروری بنظر می­رسد.

یکی از روش‌­های آموزش ترکیبی، استفاده از بسته های چند رسانه‌­ای می­باشد. این فناوری مبتنی بر یادگیری تعاملی و مشارکتی است. در این روش قابلیت به­‌روز کردن اطلاعات و پیوند و تلفیق آنها با محتوا و منابع مورد نظر بر اساس روش­‌های متنوع، سهولت و سرعت بیشتری پیدا می­کند و در نهایت باعث افزایش تمرکز فراگیر و مشارکت فعال­تر او در فرایند یادگیری می­شود. استفاده از این روش‌­های متنوع، امکان سنجش میزان پیشرفت و موفقیت فراگیر در یادگیری را فراهم می­آورد. این اصطلاح بر کاربرد رسانه­‌های گوناگون برای انتقال اطلاعات دلالت دارد. در واقع چند رسانه‌­ای نوعی فناوری است که ترکیب دو یا چند رسانه مانند متن، صوت، گرافیک، ویدئو و … را در قالب یک برنامه کاربردی دیجیتال مقدور می­سازد.

بسته­‌های تربیت و یادگیری هیبریدی نیز نوع دیگری از آموزش‌­های ترکیبی را ممکن می­سازند. یادگیری هیبریدی مؤلفه‌های آنلاین یاددهی – یادگیری را که جایگزین آموزش چهره به چهره می‌شود، دربرمی‌گیرد. در واقع این مدل یادگیری ترکیبی از آموزش حضوری و آموزش از راه دور است و این امکان را برای دانش‌آموزانی که سر کلاس نیستند فراهم می‌کند تا از طریق ویدئو کنفرانس به کلاس در حال اجرای خود متصل شوند.

پژوهش‌­ها نشان می­دهد که تاثیر آموزش ترکیبی بر موفقیت و رضایت فراگیران در یادگیری محتوا، به نحو معنی‌­داری بیشتر از رویکرد سنتی است. یادگیری ترکیبی با به کارگیری ابزارهای متنوع و فناوری­های پیشرفته، سعی در بهبود کیفیت و توسعه کمی و کیفی فعالیت‌های آموزشی در دو بعد عمودی و افقی دارد. در بعد افقی سعی بر گسترش دامنه و ابعاد وسایل کمک آموزشی در فرایند آموزش دارد و در بعد عمودی به عمق مسئله یادگیری و چگونگی درک بهتر محتوای آموزشی و افزایش انگیزش تحصیلی می­پردازد و اینکه اصولا چه تکنیک­‌هایی در زمان­های مختلف به درک بهتر مطالب و یادگیری بهینه فراگیر منجر می­شود را توضیح می­دهد..

اهداف محور :

  •  جایگزینی شیوه‌­های یادگیری معنادار ( یادگیری عملکردی و تجربه‌­گرا ) به جای شیوه­‌های یاددهی سطحی
  • جبران خلاء موجود در نظام آموزشی از حیث محتوای چندرسانه‌­ای فاخر
  • بهره‌­گیری از ابتکار و خلاقیت معلمین و هسته‌­های نوآور در جهت طراحی و تولید محتوا

 

مخاطبین :

  • معلمین
  • مدارس و مجتمع های آموزشی

 

نکات مهم در محور طراحی و تولید محتوا و بسته‌های تربیت یادگیری هیبریدی و چند رسانه‌ای :

  • تولید بسته­‌های آموزشی و مهارتی متنوع با ویژگی­‌های زیر :

    – چندرسانه‌­ای

    – محتوای تربیتی چند ساحتی

    – دارای ترکیبی از روش‌­های مختلف آموزش

    – متناسب­ سازی شده با نیاز مخاطب

    – انواع روش­‌های یادگیری مبتنی بر هوش‌­های چندگانه

    – محتوای تکمیلی دروس رسمی تمام دوره­‌های تحصیلی

 

جزئیات مورد انتظار از ایده / محصول:

  • خلاقیت و نوآوری یا تغییر و تحول نسبت به راه­‌حل­‌های موجود
  • متناسب بودن طرح با اقتضائات آموزش و پرورش و قابل اجرا بودن آن در سطح مدرسه
  • مقیاس‌­پذیری ( Scalability )
  • امکان تعریف نقش تعاملی میان دانش‌­آموز و معلم
  • مشخص نمودن ارتباط طرح با اهداف کلان و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
  • سازگاری و همخوانی طرح با فرایند آموزشی کلاس و مدرسه
  • امکان بومی­‌سازی و سفارشی­‌سازی طرح توسط معلم
  • رعایت اصول روانشناختی متناسب با اقتضائات مخاطب
  • رعایت اصول طراحی فنی و سناریو نویسی برای محتواهای چند رسانه‌­ای

دیگر محورها