سامانه و سکوهای توسعه عدالت آموزشی

بدون شک یکی از مهمترین نیازهای هر کشور در سراسر جهان از جمله ایران، حرکت به سمت عدالت آموزشی در محیط‌ های آموزشی است؛ حرکتی که پیشرفت‌های عظیم و چشمگیری در افزایش اثربخشی و بهبود کارآمدی فرآیند یاددهی یادگیری را به دنبال خواهد داشت.

مفهوم عدالت آموزشی نیز همواره و در همه اعصار مورد توجه متخصصان تعلیم و تربیت بوده است و همواره تلاش نموده‌اند تا طراحی برنامه‌های درسی به گونه‌ای انجام شود که هرچه بیشتر به سمت نظریه‌های یادگیری مبتنی بر عدالت محوری سوق یابد. اهمیت بیشتر عدالت آموزشی نسبت به عدالت در سایر حوزه‌ها به دلیل تأثیرگذاری آن در طول زندگی می‌باشد، زیرا عدالت آموزشی نقش اساسی در افزایش اعتماد به نفس، آینده شغلی، پایگاه اجتماعی و اجتماعی شدن سرمایه انسانی هر جامعه دارد. براى رسیدن به این هدف، نظام آموزشی و به خصوص مدارس نقش مهمى در فراهم آوردن فرصت‌های برابر و عادلانه آموزشى به عهده دارند.

عدالت آموزشی به معنای توزیع منابع و فرصت‌های آموزشی متناسب با نیاز هر شخص می‌باشد. درواقع عدالت آموزشی به مهیاسازی فرصت‌های برابر، متناسب با نیازهای ویژه هر فرد اشاره دارد؛ زیرا افراد در دانش، مهارت، توانایی، انواع یادگیری و پیشینه فرهنگی و نیازهای آموزشی باهم متفاوت هستند. منظور از فرصت برابر جلوگیری، حذف یا کاهش تبعیض بین افراد از لحاظ جنسیت و نژاد و وضعیت اقتصادی است.

در کشورمان ایران دانش‌آموزان بسیاری در مناطق دورافتاده روستایی، مرزی و یا عشایری تحصیل می‌کنند که بطور یکسان از امکانات، خدمات و کیفیت آموزشی برخوردار نیستند و حتی از دسترسی به معلمانی تمام وقت هم محرومند. همانطور که ابعاد نابرابری اجتماعی و اقتصادی در سطوح و لایه‌های مختلف زندگی اجتماعی وجود دارد، در نظام آموزشی هم این نابرابری‌ها وجود دارد و این مهم بخصوص در حیطه کیفیت آموزشی بیشتر مشهود است.

یکی از گام‌های موثری که در راستای تحقق عدالت آموزشی و شرایط بهره‌مندی از امکانات برابر آموزشی می‌توان برداشت، به کارگیری آموزش از راه دور به صورت مجازی در محیط وب و همچنین استفاده از پلتفرم‌های آموزشی با تدریس اساتید خبره می‌باشد.

در حال حاضر آموزش مجازی و از راه دور محور توسعه آموزش‌های الکترونیکی در بیشتر کشورهای جهان است. اساس آموزش از راه دور بر استقلال یادگیرنده استوار است. یادگیرنده مستقل با تجربیات و ادراکات خود نظارتی و خود هدایتی، متون دریافتی را تحلیل و دنیای اطلاعاتی خود را می‌سازد. آموزش الکترونیکی به عنوان یکی از شیوه‌های آموزش از راه دور، می‌تواند علاوه بر رفع محدودیت‌ها، محرومیت‌ها را نیز مرتفع کند. صرفه‌جویی در زمان، کاهش هزینه‌ها، تبدیل آموزش سنتی به یادگیری سیار با انگیزه و افزایش کارایی و گسترش عدالت آموزشی، از مهمترین علل رشد و موفقیت این شیوه نوین در توسعه آموزش و یادگیری است.

اهداف محور:

  • امکان یادگیری در هر لحظه و مکان برای دانش‌آموزان
  • کاهش هزینه‌های آموزشی برای دانش‌آموزان در سراسر کشور
  • استفاده از دبیران برتر سراسر کشور
  • گسترش عدالت آموزشی

مخاطبین:

  • معلمین
  • مدارس و مجتمع های آموزشی

 

نکات مهم در محور سرویس ها یا پلتفرم های توسعه عدالت آموزشی

  • تولید سامانه یا پلتفرم آموزشی با ویژگی­های زیر : 

    – چند رسانه‌ای بودن

    – شبکه‌سازی و ایجاد تعامل معنادار میان معلمان و دانش‌آموزان

    – دارای فرایند ارزیابی دانش‌آموز و ثبت بازخورد

    – قابل استفاده برای دانش‌آموزان تمام دوره‌های تحصیلی

    – تعریف نقش برای کنشگران تعلیم و تربیت در مدرسه

    – شناسایی معلمان نخبه در سراسر کشور

جزئیات مورد انتظار از ایده / محصول

  • خلاقیت و نوآوری یا تغییر و تحول نسبت به راه­حل­های موجود
  • متناسب بودن طرح با اقتضائات آموزش و پرورش و قابل اجرا بودن آن در سطح مدرسه
  • مقیاس‌­پذیری ( Scalability )
  • امکان بومی‌­سازی و سفارشی­‌سازی طرح توسط بهره بردار
  • مشخص بودن اهداف آموزشی و تربیتی طرح و ارتباط آنها با اهداف کلان و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
  • تعریف نقش تعاملی میان دانش‌­آموزان و معلم
  • تشریح چگونگی ارزیابی معلمین و به‌کارگیری معلمین برتر
  • تشریح تعامل سامانه با اپراتورهای اینترنت همراه

معیارهای ارزیابی طرح

  • میزان کمی و کیفی نقش­پذیری کنشگران تعلیم و تربیت مدرسه ( مدیر، اولیاء، معلم و … ) و تنوع کیفیت تعامل بین آنها با دانش‌آموز
  • میزان ارتباط و پوشش طرح با اهداف و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
  • کمیت و کیفیت شبکه‌سازی مخاطبین و تعامل بین آنها
  • میزان تنوع در خدمات و فرایندهای آموزشی و تربیتی و تحقق مراحل یادگیری معنی‌دار
  • میزان نقش دانش‌آموزان در کیفیت و شیوه‌ی ارتقاء معلمان
  • مقرون به­‌صرفگی اقتصادی طرح ( مقدار ارزش افزوده آموزشی و تربیتی طرح در مقابل هزینه )

دیگر محورها