تحلیل یادگیری و شخصی‌سازی فرآیندهای تربیتی آموزشی

تحلیل یادگیری عبارت است از اندازه‌گیری، جمع‌آوری، تحلیل و گزارش داده‌های دانش‌آموزان درمحیط یادگیری به منظور درک و بهینه‌سازی یادگیری. به عبارت دیگر تحلیل یادگیری کاربرد علم داده در آموزش و یادگیری است. دانش تحلیل یادگیری دامنه گسترده‌تری را نسبت به داده‌کاوی آموزشی در بر می‌گیرد که شامل مفاهیم و تکنیک‌هایی از دانش اطلاعات، جامعه شناسی، علم کامپیوتر، آمار، روانشناسی و علوم یادگیری است. تحلیل یادگیری بر خلاف داده‌کاوی آموزشی بر تفکیک یادگیری به اجزای کوچکتر تمرکز ندارد و به دنبال درک کلی سیستم‌های یادگیری است.

تحلیل یادگیری یکی از روش‌های زمینه‌ساز جهت فرایندهای شخصی‌سازی در آموزش است. یادگیری شخصی‌سازی شده به عنوان رویکردی نو قادر است به شکل گسترده‌ای مدرسه‌های قرن ۲۱ را بازسازی کند و به‌عنوان روشی برای ارتقای فعالیت‌های پداگوژیکی( علم و هنر آموزش) مورد استفاده قرار گیرد. یادگیری شخصی‌سازی شده به دانش‌آموزان اجازه می‌دهد، با تکیه بر علاقه‌شان، درگیر فعالیت‌های یادگیری شوند و این مسیر را با رغبت دنبال کنند. براساس این رویکرد، برنامه درسی باید به دانش‌آموزان اجازه دهد احساس مالکیت داشته باشند و مبتنی بر علاقه‌های فردی خود درگیر فرایند یادگیری شوند.

به منظور دستیابی به شخصی‌سازی یادگیری نیاز است سبک‌های یادگیری دانش‌آموزان شناسایی شوند و افراد با استفاده از روشهای مناسب، از توانایی‌هایشان استفاده کنند و آموزش ببینند. افراد در ادراک و کسب دانش با یکدیگر متفاوت‌اند و به صورت متفاوت به تفکر و عمل می‌پردازند. سبک یادگیری روشی است که یادگیرنده در یادگیری خود آن را به روش‌های دیگر ترجیح می‌دهد.

یکی از راه‌های دستیابی به شخصی‌سازی در یادگیری استفاده از فناوری‌های نوین و به خصوص به کارگیری هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی با توانایی پردازش حجم وسیعی از داده‌ها، تجزیه و تحلیل الگوها و تصمیم‌گیری هوشمندانه، این پتانسیل را دارد که شیوه آموزش و یادگیری را متحول کند.

یکی از ویژگی‌های بارز هوش مصنوعی امکان شخصی‌سازی در آموزش و یادگیری است. هوش مصنوعی می‌تواند نقاط قوت و ضعف و سبک‌های یادگیری دانش‌آموزان را بررسی کند و مسیر آموزشی را بر اساس تجربیات فردی تنظیم کند. همچنین هوش مصنوعی می‌تواند داده‌های زیادی را در زمانی کوتاه تجزیه و تحلیل کند، به سؤالات دانش‌آموزان پاسخ دهد، پشتیبانی 24 ساعته ارائه دهد، از میزان خطاهای انسانی بکاهد، سؤالات امتحانی طرح کند، منابع مختلف را در اختیار دانش‌آموزان و معلمان قرار دهد. الگوریتم‌های هوش مصنوعی همچنین می‌توانند منابع مختلف را بر اساس اولویت‌های یادگیری فردی تنظیم و توصیه کنند و اطمینان حاصل کنند که دانش‌آموزان به بهترین منابع دسترسی دارند و این منابع با علایق و اهداف آن‌ها همخوانی دارد.

در واقع آموزشی که با هوش مصنوعی تنظیم می‌شود، برای هیچ دانش‌آموزی سخت نخواهد بود. زیرا در تنظیم برنامه‌ها ویژگی‌های دانش‌آموز در نظر گرفته شده است. همچنین هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک معلم خصوصی خوب و حرفه‌ای عمل کند، به سؤالات دانش‌آموزان پاسخ دهد، توضیحاتی را ارائه دهد و مفاهیم پیچیده را برای دانش‌آموزان ساده‌سازی کند.

 

اهداف محور:

  •  ارائه روش‌های تدریس متناسب با شخصیت هر دانش‌آموز به معلم
  • تسهیل و توسعه فرآیند آموزش
  • افزایش بهره‌وری یادگیری در دانش‌آموزان از طریق شخصی‌سازی آموزش
  • پر نمودن خلاء آموزش با کیفیت در مناطق محروم

مخاطبین:

  • معلمین

نکات مهم در محور تحلیل یادگیری و شخصی سازی فرآیندهای تربیتی آموزشی

  • تولید سامانه یا پلتفرم آموزشی با ویژگی­های زیر :- بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای شخصی‌سازی آموزشی

    – دارای فرایند تعیین ویژگی‌های شخصی دانش‌آموز در یادگیری و جریان شخصی‌سازی آموزش برای او

    – بهره‌گیری از انواع روش­‌های یادگیری مبتنی بر هوش‌­های چندگانه

    – قابل استفاده برای دانش‌آموزان تمام دوره‌های تحصیلی

    –  تعریف نقش برای کنشگران تعلیم و تربیت در مدرسه

    – چندرسانه‌­ای

جزئیات مورد انتظار از ایده / محصول

  • خلاقیت و نوآوری یا تغییر و تحول نسبت به راه‌­حل‌­های موجود
  • متناسب بودن طرح با اقتضائات آموزش و پرورش و قابل اجرا بودن آن در سطح مدرسه
  • مقیاس­پذیری ( Scalability )
  • سازگاری و همخوانی طرح با فرایند آموزشی کلاس و مدرسه
  • امکان بومی‌­سازی و سفارشی­‌سازی طرح توسط بهره بردار
  • رعایت اصول روانشناختی متناسب با اقتضائات مخاطب
  • مشخص بودن اهداف آموزشی و تربیتی طرح و ارتباط آنها با اهداف کلان و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
  • تعریف نقش تعاملی میان دانش­‌آموزان و معلم
  • چگونگی ارزیابی مخاطب و شخصی‌سازی آموزش تشریح گردد

      معیارهای ارزیابی طرح

  • میزان کمی و کیفی نقش­پذیری کنشگران تعلیم و تربیت مدرسه ( مدیر، اولیاء، معلم و … ) و تنوع کیفیت تعامل بین آنها با دانش‌آموز
  • میزان ارتباط و پوشش طرح با اهداف و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
  • میزان استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای شخصی‌سازی آموزشی
  • میزان تنوع خدمات و فرایندهای آموزشی و تحقق مراحل یادگیری معنی‌دار
  • میزان تنوع روش‌ها و رویکردهای تقویت کننده‌ی هوش‌های چندگانه
  • مقرون به­‌صرفگی اقتصادی طرح ( مقدار ارزش افزوده آموزشی و تربیتی طرح در مقابل هزینه )

دیگر محورها